malowane drewnem
Intarsja
S. Albiński J. Kostwiński J. Ligaj, St. i W. Stępiński

Bogactwo kolorów spotykanych w naturze, przebogata paleta barw, którą operują malarze spotykana jest u mistrzów malujących drewnem. Sztuka intarsji (markieterii) polega na wykładaniu drewnianej płaszczyzny cienkimi gatunkami innego drewna – kolorowymi fornirami, tworzącymi wielobarwne, kontrastowe motywy, pejzażowe, figuralne, ornamentacyjne. Łącząc zdobnictwo w drewnie z innymi materiałami takimi jak: złoto, srebro, miedź, kość słoniowa, maść perłowa, kamienie szlachetne tworzono sztukę inkrustacji. Technika malowania drewnem zwłaszcza mebli, z wykorzystaniem różnych gatunków drewna znana była już w starożytności w basenie Morza Śródziemnego, z czego słynęli głównie Egipcjanie ozdabiając meble szlachetnymi gatunkami drewna hebanowego, cyprysowego, cedrowego czy cisowego. Najstarszym eksponatem sztuki zdobniczej wykładanej drewnem jest sarkofag z cedru z 2012 – 1792 r. p.n.e. pochodzący z Egiptu. Intarsje i związane z nim wzornictwo od Egipcjan przyjęli Grecy i Rzymianie wykonując meble głównie z drewna orzechowego, klonowego i cisowego. W XIII-XIV wieku sztuka intarsji zaczyna być stosowana w Europie, gdzie swoje apogeum osiąga w XVI-XVII w. z dominującymi wpływami francuskimi, włoskimi, niemieckimi i motywami zdobniczymi w postaci układów geometrycznych, figuralnych, roślinnych, zwierzęcych, krajobrazowych. W XVII-XVIII w. kosztowne, luksusowe meble z bogatą intarsją i inkrustacją pojawiają się w większości dworów monarszych, arystokratycznych i szlacheckich. Ogromny wpływ na wzornictwo mebli ma Charles André Boulle (1642-1732) – francuski ebenista i projektant, nadworny artysta Ludwika XIV. Jego meble podziwiać można w komnatach Wersalu a styl w meblarstwie określany jest jako styl Boulle.

W Polsce pierwsze przekazy o intarsji pochodzą z przełomu XIII/XIV wieku
a rozkwit następuje w epoce renesansu. Powstaje wiele ośrodków – Kolbuszowa, Toruń, Elbląg, miasta śląskie wytwarzających meble zdobione drewnem, po staropolsku nazwane nasadzaniem, z charakterystycznymi motywami geometrycznymi, wstęgowymi i roślinnymi.

Materiałem konstrukcyjnym stosowanym do mebli, skrzyń były głównie sosna, jawor rzadziej dąb, do fornirowania orzech, cis, czeczotka a do intarsjowania jesion, grusza czereśnia, dębina, jawor, śliwa, brzoza, topola. Intarsje, użytkowe arcydzieła w postaci wzorzystych posadzek, drzwi, mebli znajdują się między innymi w zamkach w Łańcucie, Kórniku, Pieskowej Skale, Zamku Królewskim na Wawelu. Także wśród eksponatów dworu w Stryszowie – Muzeum będącego Oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu znajdują się meble z bogatą intarsją. Można je oglądać na stałej ekspozycji „Wnętrza dworu polskiego w wieku XIX”.

Początkiem XX wieku zainteresowanie intarsją słabnie, aby w okresie międzywojennym praktycznie zaniknąć. Obecnie w dobie komercji, pośpiechu i gonitwy prawdziwych artystów intarsjonistów jest garstka, gdyż potrzeba ogromu czasu i cierpliwości, poświęcenia wielu godzin, aby tworzyć obrazy i meble, z kolorystycznym bogactwem szczegółów, odpowiednim dobraniem słojów i błyszczyków, malować drewnem z kilkudziesięciu czy kilkuset kawałków. Potrzeba być artystą, aby dobrać właściwy materiał

JAN LIGAJ z Zagórza pochodzi z Chrzanowa k/Janowa Lubelskiego, człowiek o wielu pasjach i fascynacjach, o bogatym doświadczeniu życiowym. Jako młodzieniec wyrusza szukać swojego miejsca w życiu służąc przez 8 lat w wojsku, gdzie po tym okresie zamienia mundur na „cywilki” i zatrudnia się w licznych przedsiębiorstwach jako stolarz, cieśla, pracownik fizyczny m.in. w Stoczni Szczecińskiej. W latach 60-tych niespokojny duch kieruje jego kroki w urokliwe Bieszczady, gdzie zatrudnia się przy budowie zapory w Solinie, a wena twórcza kieruje go ku malowaniu drewnem techniką intarsji i powstają pierwsze prace o tematyce bieszczadzkiej. Pierwszy wernisaż odbył się w kawiarni „Gwarek” w Solinie wiosną 1968 roku, aby latem tegoż roku zdobyć I miejsce w konkursie na pamiątkę regionalną zorganizowanym przez Muzeum Okręgowe w Rzeszowie.

W następnych latach prezentuje swoje prace na wielu wystawach i bierze udział
w licznych konkursach od Ustrzyk Dolnych, przez Lesko, Iwonicz Zdrój, Krosno, Brzozów, Rzeszów, Kraków, Augustów i innych. Jan z Zagórza oprócz intarsji zajmuje się płaskorzeźbą i rzeźbą w drewnie, gdzie tematem jego prac są sceny religijne, obyczajowe, historyczne, legendy. Bieszczadzkie ślady i inspiracje twórcze widoczne są u artysty w wielu działach, w których pokazuje piękno przyrody z babim latem, lecącym bocianem, z górami, czy zachodem słońca. Jest świetnym dokumentalistą prezentującym bojkowskie i łemkowskie chałupy, cerkiewki, kapliczki, świątki z których niektóre bezpowrotnie zniknęły z bieszczadzkiego krajobrazu. Intarsjowe obrazy Ligaja, niezwykle ekspresyjne, cechuje estetyka, precyzja wykonania, wierność z oryginałem. Oprócz dzieł, tworzenia obrazów drewnem malowanym i rzeźby artysta zajmuje się pracą społeczną. Wraz z grupą przyjaciół już w 1968 r. skrzyknęli się, aby przybliżyć społeczeństwu twórczość bieszczadników i tradycje kulturowe regionu w takich dziedzinach jak malarstwo, rzeźba, intarsja. Sam Ligaj wspólnie ze Zdzisławem Pękalskim, Leonem Chrapko, JędrkiemWasilewskim „Połominą” i kilkoma innymi twórcami w lutym 1978 roku tworzy nieformalną Bieszczadzką Grupę Twórców Kultury, która zostaje zarejestrowana dopiero w 1990 r. W Zagórzu szefuje Galerii, w której wystawia własne prace i „galerników bieszczadzkich”. Z zapisków jednej z ksiąg pamiątkowych Janusz Trybusiewicz z Warszawy napisał: „Natura z pełnym odczuciem jej piękna i głębi. Poezja w drewnie”.

W. Stępiński
WŁODZIMIERZ STĘPIŃSKI urodził się w 1952 r. w Zakopanem. Tutaj skończył liceum, dalszą naukę pobierał prywatnie w Krakowie (rysunek u prof. Wójcika) i w Zakopanem u ojca. Własną firmę prowadzi od 1974 r. W 1981r. otrzymał tytuł Mistrza Rzemiosła Artystycznego. Galeria intarsji
ENGLISH tel.: +48 (18) 20-142-49 (+48) 604 963 560,
www.zakopane.internet.pl/intarsja/ - 4k - Kopia - Podobne strony

St. Stęoiński
STANISŁAW STĘPIŃSKI , urodził się w 1917 r. w Aleksandrowie Kujawskim. Przed wojną przeniósł się do Zakopanego i już wtedy zajmował się malarstwem i intarsją. Po wojnie pracował w Zakopiańskich Zakładach Wzorcowych . Była to praca chałupnicza. Wykonywał obrazy i kasetki zdobione techniką intarsji. Około 1958 roku założył własną firmę i od tej pory prowadził ją nieprzerwanie aż do śmierci w 2002 r. Swoje prace sprzedawał głównie do Stanów Zjednoczonych ( tam jest najbardziej znany) a także do Anglii, Niemiec, Australii, Belgii, Danii, Hiszpanii, Francji, Szwecji, Włoch oraz do Watykanu. Był przyjacielem Kś. Peszkowskiego (ten , który przeżył Katyń ), wykonał dla niego wiele obrazów między innymi Tryptyk Katyński, który był pokazywany i przekazywany w rodzinach polonii amerykańskiej. Jedno z jego największych dzieł to obrazy intarsjowane przedstawiające drogę krzyżową znajdujące się obecnie w Nowym Yorku. Prace Stanisława i Włodzimierza Stępińskich znajdują się też w Orchard Lake (USA Mich.). Obrazami Stanisława Stępińskiego byli obdarowani papieże Paweł VI i Jan Paweł II ( obraz Św. Stanisława , patrona parafii K. Wojtyły, wisi obecnie w jego apartamentach ).

Jan Kostwiński ps. „Fidel” – urodzony w Lwowie, artysta plastyk zajmujący się haftem, gobelinami, fotografią, zainspirowany kolorystyką barw bieszczadzkich lasów, szczególnie jesienią i ich zmiennością w pozostałych porach roku a także dębiną, która po ścięciu jesienią ma barwę niebieską, a latem z lekka szarą postanowił w latach 60-tych XX wieku zająć się sztuką intarsji.

W roku 1968 założył Amatorskie Koło Prac Plastycznych „Intarsja”, które
w 1980 r. zmieniło ramę na Wojskowe Koło Intarsji Ziemi Łódzkiej. Całe dorosłe życie

„Fidela” związane jest z Wojskiem Polskim, które patronuje pracowni prowadzonej przez Niego dla żołnierzy – intarsjonistów, których kolejne roczniki zgłębiają tajniki intarsji. W toku 6-misiecznej nauki pod okiem Mistrza doskonali się 10 adeptów sztuki z różnych środowisk i stron Polski, który przekazuje im swoje pasje i doświadczenie, ciesząc się, że będzie miał następców. Żołnierze – intarsiści malują drewnem obrazy tematycznie związane z historią i wojskiem współczesnym, pięknem przyrody, scenki rodzajowe, baśniowe, heraldykę, stroje ludowe, architekturą, końmi. Członkowie koła wystawiali swoje prace w ponad czterdziestu krajach świata, na różnych kontynentach, a ich prace znajdują się w muzeach, zbiorach prywatnych w 69 krajach całego świata. Jan Kostwiński jest trzykrotnym laureatem nagród Ministra Obrony Narodowej i dwukrotnym Ministra Kultury i Sztuki. Swoje prace prezentował w takich krajach jak: Syria, Egipt, Kuba, Finlandia, Rosja, Wielka Brytania, Izrael, Szwecja, Niemcy, Węgry, Bułgaria, Rumunia, Holandia, Włochy, Francja i na wielu wystawach w Polsce.

„W moich obrazach nie ma ani grama farby. Jest natomiast niepowtarzalność odcieni i rysunku, wydobyta wprost z drewna” - mówi Jan Kostwiński. www.intarsja.pl

Stefan Henryk Albiński urodził się na Mazurach w 1949. Z zawodu jest technologiem drewna. W Andrychowie, gdzie założył rodzinę mieszka od 1977 roku. Początki jego twórczości sięgają szkoły średniej, kiedy to bliżej zetknął się z drewnem, poznał tkwiące w nim piękno i – tak bardzo przyjazne człowiekowi – ciepło. Najpierw wykonywał drobne przedmioty użytkowe i zdobił je intarsją, później ta właśnie technika stała się jego ulubioną formą artystycznej wypowiedzi. W 1983 roku wstąpił do Grupy Twórców „My” i odtąd uczestniczy w plenerach, spotkaniach i wystawach, jakie członkowie Grupy organizują w Andrychowie bądź przyjmują zaproszenia innych związków twórczych. Stefan H. Albiński jest autorem ponad 200 obrazów „malowane drewnem” o bardzo różnej tematyce. Wiele z nich znalazło nabywców w kraju jak i poza jego granicami.

www.intarsja.beep.pl

Wernisaż wystawy 28 czerwca